કાયદા પંચે સરકારને પ્રોટેક્શન ઓફ ચિલ્ડ્રન ફ્રોમ સેક્સ્યુઅલ ઓફેન્સ (POCSO) એક્ટ હેઠળ સંમતિની હાલની ઉંમરમાં ફેરફાર ન કરવાની સલાહ આપી છે. આ સાથે, તેણે 16-18 વર્ષની વય જૂથના બાળકોની મૌન સંમતિ સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં સજા સંબંધિત માર્ગદર્શિત ન્યાયિક વિવેકબુદ્ધિ લાગુ કરવાનું સૂચન કર્યું છે. હાલમાં, ભારતમાં સંમતિની ઉંમર 18 વર્ષ છે.
કાયદા પંચે તેનો રિપોર્ટ કાયદા મંત્રાલયને સોંપ્યો હતો
કાયદા પંચે POCSO એક્ટ હેઠળ સંમતિની ઉંમર અંગે પોતાનો રિપોર્ટ કાયદા મંત્રાલયને સુપરત કર્યો છે. તેણે સૂચન કર્યું છે કે 16 થી 18 વર્ષની વયના બાળકોની સંમતિને બદલે મૌન સંમતિ સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં પરિસ્થિતિ સુધારવા માટે કાયદામાં સુધારો કરવાની જરૂર છે.
સંમતિની ઉંમર ઘટાડવાથી નકારાત્મક અસરો થશે
કર્ણાટક હાઈકોર્ટના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ રુતુરાજ અવસ્થીના નેતૃત્વ હેઠળના પંચે કહ્યું કે તેણે 16 થી 18 વર્ષની વયના લોકો સાથે સંકળાયેલા કેસોના સંબંધમાં કરવામાં આવેલા તમામ સૂચનોને ધ્યાનમાં લીધા છે. કમિશને કહ્યું કે સંમતિની ઉંમર ઘટાડવાથી બાળ લગ્ન અને બાળ તસ્કરી સામેની લડાઈ પર સીધી અને નકારાત્મક અસર પડશે.
આયોગે સાવધાની રાખવાની સલાહ આપી છે
કિશોરવયના પ્રેમને નિયંત્રિત કરી શકાતો નથી તેવા મામલાઓમાં સાવધાની રાખવાની પણ અદાલતોને સલાહ આપી હતી. આ કિસ્સાઓમાં એવું પણ થઈ શકે છે કે કોઈ ગુનાહિત ઈરાદો ન હોય.
કાયદા પંચે પોતાના રિપોર્ટમાં શું કહ્યું?
કાયદા પંચના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે અમે વર્તમાન બાળ સુરક્ષા કાયદા અને વિવિધ ચુકાદાઓની કાળજીપૂર્વક સમીક્ષા કરી છે. અમે બાળ શોષણ, બાળ તસ્કરી અને બાળ વેશ્યાવૃત્તિને પણ ધ્યાનમાં લીધી છે. અમે માનીએ છીએ કે POCSO એક્ટ હેઠળ સંમતિની હાલની ઉંમરમાં ફેરફાર કરવો યોગ્ય નથી.
તબક્કાવાર રીતે E-FIR ની નોંધણી શરૂ કરવાની ભલામણ
કાયદા પંચે તબક્કાવાર રીતે ઈ-એફઆઈઆરની નોંધણી શરૂ કરવાની ભલામણ કરી છે. કમિશને કહ્યું છે કે શરૂઆતમાં એવા તમામ કોગ્નિઝેબલ ગુનાઓ માટે ઈ-એફઆઈઆરની નોંધણીની મંજૂરી હોવી જોઈએ જ્યાં આરોપી અજાણ્યો હોય. બાદમાં તે એવા કિસ્સાઓ સુધી લંબાવવામાં આવી શકે છે કે જ્યાં આરોપી જાણીતો હોય અને તેણે ત્રણ વર્ષ સુધીની કેદની સજાને પાત્ર ગુનો કર્યો હોય.
રિપોર્ટ શુક્રવારે જાહેર કરવામાં આવ્યો
કમિશને તેનો રિપોર્ટ બુધવારે સરકારને સુપરત કર્યો હતો, જેને શુક્રવારે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. કમિશને કહ્યું કે ઈ-એફઆઈઆર સ્કીમનું મર્યાદિત લોન્ચિંગ એ સુનિશ્ચિત કરશે કે ગંભીર કેસ માટે તેને અપનાવવામાં કોઈ અડચણ નહીં આવે.
